Czterodniowy tydzień pracy: wady i zalety nowego modelu

Czterodniowy tydzień pracy to rozwiązanie, które budzi zarówno duży entuzjazm, jak i uzasadnione obawy. Pracownicy podchodzą pozytywnie do skróconego czasu pracy, pracodawcy z kolei realnie kalkulują koszty. Jakie są wady i zalety modelu?

Rok 2026 ma być czasem testów, a na najlepsze wyniki mogą liczyć zapewne pracownicy biurowi. Czy ten model ma szansę sprawdzić się w polskich realiach? Wyjaśniamy, jak działa czterodniowy tydzień pracy, jak na rozwiązanie patrzą różne branże oraz przedstawiamy plusy i minusy modelu.

Jak działa czterodniowy tydzień pracy?

Czterodniowy tydzień pracy polega na zmniejszeniu liczby godzin pracy w tygodniu z 40 do 32 bez zmian w wysokości wynagrodzenia. Przed pandemią proponowano skompresowanie 40 godzin do czterech dni pracy po 10 godzin, natomiast to rozwiązanie odeszło już do lamusa.

Obecnie mówi się o dodatkowym dniu wolnym w tygodniu — najczęściej o piątku — lub skróceniu każdego dnia pracy o 1-2 godziny.

15 września zakończył się nabór firm do pilotażu czterodniowego tygodnia pracy, który potrwa od 1 stycznia do 31 grudnia 2026 roku. Pierwsza połowa 2027 roku ma być z kolei okresem ewaluacji i podejmowania decyzji, czy takie rozwiązanie sprawdzi się na polskim rynku pracy.

Przeczytaj artykuł 26. piętra i sprawdź, co o czterodniowym tygodniu pracy myślą pracownicy.

Branże a skrócony czas pracy

Co ciekawe, nie wszystkie branże podchodzą do czterodniowego tygodnia pracy entuzjastycznie. Skorzystać najbardziej mogą pracownicy intelektualni i kreatywni, szczególnie w pracy biurowej. Marketing, IT oraz finanse to już w tym momencie branże, w których wielu specjalistów pracuje w uparciu o umowę o dzieło.

Tam, gdzie najważniejsze jest wykonanie konkretnego zadania, wolny piąty dzień w tygodniu staje się świetną motywacją do samodyscypliny i mądrego planowania pracy.

Drugą stroną medalu są jednak branże, które nie mogą zrezygnować z jednego dnia w tygodniu. To przede wszystkim produkcja przemysłowa, handel, transport, a także branża medyczna. Aby pracownicy tych branż mogli pracować krócej, koniecznie byłoby zatrudnienie kolejnych specjalistów, którzy równoważyliby niedobór pracy. To z kolei generuje kolejne koszty oraz trudności organizacyjne.

Przeczytaj tekst i dowiedz się więcej o work-life balance w pracy.

Czterodniowy tydzień pracy: zalety

✅ Większa produktywność

Czterodniowy tydzień pracy kojarzy się przede wszystkim z większą produktywnością. Wolny dzień lub skrócony czas pracy mają sprawić, że pracownicy będą lepiej wypoczęci i staną się bardziej wydajni. Chociaż będą pracować krócej, to wcale nie mniej — raczej bardziej intensywnie i płynniej.

Więcej czasu na odpoczynek wiąże się z lepszą koncentracją, lepszym samopoczuciem, a w pracy biurowej — także mniejszym wpływem siedzącego trybu życia na zdrowie.

✅ Niższe ryzyko błędów

Lepsza koncentracja to także mniejsze ryzyko popełnienia błędów. Mniej czasu poświęca się na naprawienie usterek czy wielokrotne sprawdzanie projektu. Kolokwialnie mówiąc, wypoczęty pracownik raczej nie utknie na jednym zadaniu z powodu obniżonego skupienia, ale będzie zajmował się pracą w sposób zorganizowany.

Skrócony czas pracy zmotywuje również do ograniczenia czasochłonnych, a czasem zbędnych zadań. Jednym z podawanych przykładów jest ograniczenie liczby spotkań w ciągu dnia w przypadku pracy biurowej.

✅ Work-life balance

Czterodniowy tydzień pracy wspiera także work-life balance, o który zabiegają pracownicy. Wiele osób odczuwa, że praca po 8 godzin dziennie w połączeniu z czasem poświęcanym na dojazdy do biura zabiera im zbyt dużą część dnia.

Co więcej, wielu pracowników odczuwa nieustanną potrzebę produktywności także w życiu prywatnym i nie potrafi skutecznie odpoczywać. Skrócony czas pracy może być odpowiedzią na skompresowanie pracy w cztery dni, aby lepiej wypocząć i zadbać o satysfakcję także poza życiem zawodowym.

Dowiedz się, jak wprowadzić zdrowe nawyki w pracy biurowej.

✅ Mniejsze wypalenie zawodowe

Jak wynika z artykułu 26. Piętra, 64 proc. badanych Polaków przyznaje, że doświadczyło wypalenia zawodowego, a aż 8 na 10 ankietowanych uważa, że jest to poważny problem oddziaływający na rynek pracy. To niepokojące dane, biorąc pod uwagę, że jedną trzecią życia spędza się w pracy.

Ograniczone możliwości przebranżowienia lub zrobienia dłuższej przerwy od pracy sprawiają, że pracownicy tracą satysfakcję w życiu zawodowym. Czterodniowy tydzień pracy to szansa na odżycie pracowników i mniejsze wypalenie zawodowe.

✅ Ograniczenie rotacji pracowników

Firma, która oferuje swoim pracownikom skrócony czas pracy, może cieszyć się większą lojalnością. Niektóre firmy wprowadzają inne formy dbania o długoterminowy dobrostan psychiczny zespołów, aby zatrzymać specjalistów w firmie. Popularne są zagraniczne workation, podczas których zespół pracuje w normalnych godzinach, ale spędza czas wolny na zwiedzaniu i odpoczynku.

Innym pomysłem są dodatkowe dni urlopowe w ciągu roku, dedykowane na zadbanie o work-life balance lub digital detox. Czterodniowy tydzień pracy to kolejne rozwiązanie ku ograniczeniu rotacji pracowników.

✅ Zainteresowanie rekrutacjami

Czterodniowy tydzień pracy budzi zainteresowanie pracowników z wielu branż. Firmy decydujące się na wprowadzenie tego modelu mogą spodziewać się większego zainteresowania ofertami pracy. Jest to szczególnie cenne, kiedy na rynku brakuje specjalistów.

Skrócenie czasu pracy może być sposobem na przyciągnięcie do firmy talentów z branży, które pozytywnie wpłyną na działalność. Nowy model może podnieść atrakcyjność firmy na rynku oraz wzmocnić lojalność pracowników, którzy dostrzegą w tym rozwiązaniu szansę na rozwój.

Sprawdź artykuł 26. piętra i dowiedz się więcej o ofertach na rynku pracy.

Czterodniowy tydzień pracy: wady

👉 Presja czasu i wydajności

Z drugiej strony jednak skrócenie czasu pracy z 5 do 4 dni w ciągu tygodnia bez obniżenia wynagrodzenia nakłada większą presję na pracowników. Oczekuje się od nich nieustającej wydajności i produktywności.

Skoro otrzymują więcej czasu wolnego w tygodniu. Nie mogą mieć trudniejszego dnia, obniżonego skupienia czy powolnego tempa pracy, a wysoka produktywność to nowy standard.

👉 Większe koszty

Zmniejszenie czasu pracy o 20 proc. to duże wyzwanie dla pracodawców. Wciąż muszą oni wypłacać pracownikom wynagrodzenie o tej samej wysokości, a jednocześnie nie otrzymują tych samych wyników.

W połączeniu z rosnącymi obowiązkowymi składkami i innymi kosztami utrzymania pracownika, to ogromne obciążenie finansowe nałożone na pracodawców.

👉 Dodatkowe zatrudnienie

Innym problemem jest również fakt, że czterodniowy tydzień pracy nie jest możliwy do wprowadzenia we wszystkich branżach. W produkcji przemysłowej, gastronomii czy szpitalach skrócony czas pracy oznacza konieczność zatrudnienia kolejnych pracowników.

Tylko w ten sposób firma może działać nieprzerwanie przez pięć dni, jednocześnie zezwalając wszystkim pracownikom na krótszy czas pracy w ciągu tygodnia.

Dowiedz się, dlaczego firmy odchodzą od modelu pracy zdalnej.

👉 Piąty dzień “nie do nadrobienia”

Warto też zadać pytanie, na ile praca z piątego dnia rzeczywiście zostanie wykonana w ciągu tygodnia. Czterodniowy tydzień pracy zakłada, że praca wykonywana do tej pory piątego dnia zostanie wkomponowana w pozostałe dni tygodnia.

Pojawiają się jednak wątpliwości, czy taka intensywność jest możliwa i czy piąty dzień da się nadrobić w ciągu tygodnia, czy jednak rozpłynie się on w powietrzu.

👉 Ryzyko wzrostu inflacji

Inną obawą jest również ryzyko wzrostu inflacji. Koszty wygenerowane przez dodatkowe zatrudnienia i koszty jednostkowe obecnych pracowników mogą przełożyć się na wzrost cen i usług.

Przeniesienie kosztów na konsumentów będzie nie tylko obciążeniem dla “zwykłych ludzi”, ale też kolejnym ciosem dla gospodarki.

O prognozach na pilotaż czterodniowego tygodnia pracy przeczytasz więcej na portalu 26. piętro.